Klassieker: het DTZ Zadelhoff-arrest over de btw-gevolgen van bemiddelingsdiensten bij aandelentransacties

Bemiddelingsdiensten bij de aan- of verkoop van vennootschappen zijn vrijgesteld van btw wanneer de aan- of verkoop via een aandelentransactie wordt bewerkstelligd. Uit het klassieke DTZ Zadelhoff-arrest kan worden afgeleid dat diensten door merchant- en investmentbankers en corporate finance- en M&A-adviseurs btw-vrijgestelde bemiddelingsdiensten kunnen zijn. In Nederland werd op basis van het Merchantbankers-arrest uit 2001 werd aangenomen dat deze diensten met btw belast zijn.

DTZ Zadelhoff-arrest

Het DTZ Zadelhoff-arrest is gewezen op 5 juli 2012. Een makelaars- en adviesbureau op het gebied van vastgoed kreeg de opdracht om gegadigden te zoeken voor de aankoop van een tweetal vastgoedcomplexen die haar in het buitenland gevestigde cliënt in bezit had. De overdracht van de complexen gebeurde door de overdracht van aandelen in de vennootschappen die eigenaar waren van de complexen. De gevraagde verkoopprijs van de aandelen hing nagenoeg uitsluitend af van de verkoopwaarde van de complexen. DTZ Zadelhoff bracht geen btw in rekening omdat zij ervan uitging dat de diensten waren vrijgesteld van btw omdat het ging om een handeling inzake aandelen of niet waren belast in Nederland omdat de opdrachtgever niet in Nederland was gevestigd. De inspecteur legde echter een naheffingsaanslag op, omdat hij van mening was dat de vrijstelling voor handelingen inzake aandelen niet van toepassing was.

De zaak kwam via Rechtbank Haarlem en Gerechtshof Amsterdam uiteindelijk terecht bij de Hoge Raad, die o.a. de volgende prejudiciële vraag stelde aan het Hof van Justitie van de EU:

Valt de dienst verricht door DTZ Zadelhoff, die is gericht op de overdracht van aandelen maar in wezen de overgang van onroerende zaken betreft, onder de btw-vrijstelling voor handelingen inzake aandelen?

Het Hof van Justitie oordeelde dat de handelingen onder de btw-vrijstelling voor aandelen vallen. De btw-vrijstelling voor bemiddelingsdiensten moet zo worden uitgelegd dat de btw-vrijstelling geldt voor handelingen, zoals die van DTZ Zadelhoff, die gericht zijn op en geleid hebben tot de overdracht van aandelen, zelfs als die handelingen in wezen betrekking hebben op de onroerende zaken en de (indirecte) overgang daarvan. Er moet namelijk worden afgegaan op de objectieve aard van de handeling en de uiteindelijke transactie was een overdracht van aandelen. De activiteiten van DTZ Zadelhoff voldoen aan het begrip 'bemiddeling', omdat het makelaars- en adviesbureau het nodige doet opdat twee partijen een contract sluiten, zonder een eigen belang inzake de inhoud van het contract te hebben. Bemiddeling is een activiteit die tot doel heeft het nodige te doen opdat twee partijen een contract sluiten, zonder dat de bemiddelaar een eigen belang heeft bij de inhoud ervan. Het zoeken naar een contractspartij is hiervan een essentieel onderdeel.

Praktijkbelang

Naast de bevestiging van het Hof van Justitie dat de objectieve aard van de handeling, in dit geval een handeling inzake aandelen, leidend is en niet de intentie van partijen, blijkt uit het DTZ Zadelhoff-arrest dat diensten door merchant- en investmentbankers en corporate finance- en M&A-adviseurs btw-vrijgestelde bemiddelingsdiensten kunnen zijn.

In het besluit bemiddeling bij effectentransacties zijn de aanwijzingen over de reikwijdte van het begrip bemiddeling inzake aandelen uitgewerkt. Dienstverlening die gericht is op het tot stand brengen van de aan- of verkoop van een bedrijf of belang via een aandelentransactie, kwalificeert als een vrijgestelde bemiddeling inzake aandelen. Louter materiële of technische diensten, zoals juridische dienstverlening of waarderingsadvies, brengen de overeenkomst niet tot stand en vallen daarom niet onder de btw-vrijstelling.

Heeft u vragen over de btw-gevolgen van de diensten die worden verricht inzake de aan- of verkoop van een bedrijf? Neem dan gerust contact op met onze btw-specialisten op het telefoonnummer 078 – 622 54 52 of het e-mailadres info@btwinstituut.nl.