20 oktober 2017Weigering btw-aftrek bij afname van inactief verklaarde btw-ondernemer onevenredig

Op de website van de Roemeense fiscus is een lijst te vinden met namen van inactief verklaarde btw-ondernemers die gedurende een kalenderhalfjaar hun aangifteverplichtingen niet zijn nagekomen, onjuiste identificatiegegevens hebben opgegeven of niet actief zijn op de plaats van de zetel. Op grond van de Roemeense wetgeving wordt de btw-aftrek geweigerd bij afname van goederen of diensten van inactief verklaarde btw-ondernemers. Het HvJ oordeelt dat de maatregel onevenredig is, omdat de weigering van de btw-aftrek systematisch en definitief is, zelfs indien geen btw-fraude of derving van belastinginkomsten is vastgesteld.

 

Feiten

De feiten in deze zaak zijn als volgt. SC Paper Consult SRL (hierna: Paper Consult) heeft begin 2011 diensten afgenomen van een btw-ondernemer die met ingang van oktober 2010 als inactieve belastingplichtige was aangemerkt en in november 2010 is geschrapt uit het register van btw-plichtigen. Paper Consult heeft de in rekening gebrachte btw in aftrek gebracht.

 

Procedureverloop

De Roemeense fiscus weigert de btw-aftrek. De verwijzende Roemeense rechter stelt vervolgens prejudiciële vragen aan het HvJ over de richtlijnconformiteit van de aftrekweigering bij de afname van goederen of diensten van een inactief verklaarde btw-ondernemer. A-G Mengozzi heeft het HvJ het advies gegeven om te oordelen dat de systematische en definitieve aftrekweigering bij afname van goederen of diensten van een inactief verklaarde btw-ondernemer onevenredig is.

 

HvJ

Het HvJ stelt  voorop dat als voldaan wordt aan de materiële voorwaarden het recht op btw-aftrek niet mag worden geweigerd, tenzij het niet-naleven van de formele voorwaarden verhindert dat het zekere bewijs wordt geleverd dat voldaan wordt aan de materiële aftrekvoorwaarden of indien de btw-ondernemer wist of had moeten weten dat de betrokken handeling (in)direct deel uitmaakt van btw-fraude of misbruik. Daarnaast kunnen lidstaten op grond van art. 273 btw-richtlijn de btw-aftrek weigeren indien andere verplichtingen niet zijn nageleefd die zij noodzakelijk achten voor de waarborging van de juiste inning van de btw en ter voorkoming van btw-fraude. Deze maatregelen mogen echter niet verder gaan dan voor de verwezenlijking van die doelstelling nodig is. Het HvJ oordeelt dat de verplichting om de lijst van inactief verklaarde btw-ondernemers, die op de zetel van de fiscus is aangeplakt en op de website wordt bekendgemaakt, te controleren een legitiem doel nastreeft. Het HvJ acht deze wettelijke regeling echter niet evenredig. De weigering van de btw-aftrek is definitief, ongeacht het bewijs van betaling van de btw door de inactief verklaarde btw-ondernemer. De omstandigheid dat de btw-ondernemer geen mogelijkheid heeft om te bewijzen dat de transacties met de inactief verklaarde btw-ondernemer voldoen aan de in de btw-richtlijn gestelde voorwaarden en met name dat de verschuldigde btw door de inactief verklaarde btw-ondernemer is voldaan, gaat verder dan nodig is om een juiste inning van de btw te waarborgen en btw-fraude te voorkomen. Een dergelijke wettelijke regeling is daarom in strijd met de btw-richtlijn.     

In Roemenië is btw-fraude een groot probleem. Het is dan ook niet verwonderlijk dat Roemenië maatregelen treft om deze btw-fraude te bestrijden. Dat Roemenië van btw-ondernemers eist dat zij checken of de btw-ondernemer met wie zij zaken doen inactief verklaard is, is op zichzelf een maatregel die is toegestaan. Lidstaten mogen maatregelen nemen om de juiste inning van de btw te waarborgen en btw-fraude te voorkomen. Deze maatregelen moeten echter wel proportioneel zijn. En dat is de Roemeense aftrekweigering bij afname van inactief verklaarde btw-ondernemers niet. Voor de aftrekweigering volstaat een aanwijzing voor btw-fraude, de afnemer kan het vermoeden dat sprake is van deelname aan btw-fraude niet weerleggen en de aftrekweigering kan ook niet ongedaan gemaakt worden indien de inactief verklaarde btw-ondernemer de verschuldigde btw ‘gewoon’ op aangifte heeft voldaan. De wijziging die de Roemeense regering per 2017 heeft doorgevoerd, inhoudende dat het recht op btw-aftrek alsnog wordt toegekend bij reactivering van een inactief verklaarde btw-ondernemer, is dan ook een stap in de goede richting. Of deze stap maakt dat de regeling (voldoende) proportioneel is, valt naar onze mening te betwijfelen. Ook de nieuwe Roemeense regeling biedt de afnemer namelijk geen mogelijkheid om het vermoeden dat hij wist of had moeten weten dat sprake was van btw-fraude door de leverancier of dienstverrichter te weerleggen. Alleen een reactivering van de inactief verklaarde btw-ondernemer kan de btw-aftrek van de afnemer redden.

Meer weten over wat we u kunnen bieden?

De btw-specialisten helpen u graag verder.

Bel ons op of vul ons contactformulier in.

neem contact op