23 april 2018Volledige btw-aftrek apotheker voor afbouwen en inrichten praktijkruimten huisartsen

Feiten

Een exploitant van een apotheek heeft met vijf huisartsen gezamenlijk een (casco) bedrijfsverzamelgebouw gehuurd, teneinde een samenwerking tot stand te brengen. De ruimten in dit gebouw zijn afgebouwd en ingericht voor een bedrag van ruim anderhalf miljoen euro, dat door de dienstverrichters aan de apotheker is gefactureerd en volledig door hem is betaald. De apotheker heeft vervolgens de btw over dit bedrag volledig in aftrek gebracht.

Procedure

De inspecteur heeft een deel van deze btw nageheven, omdat de inspecteur van mening is dat niet de apotheker, maar de huisartsen de afnemer zijn van (een deel van) de prestaties. Rechtbank Den Haag stond echter volledige btw-aftrek toe en vernietigde de door de inspecteur opgelegde naheffingsaanslag. In hoger beroep oordeelde Hof Den Haag tegengesteld.

De Hoge Raad oordeelde dat degene met wie de rechtsbetrekking voor het verrichten van een prestatie is aangegaan de afnemer van de prestaties is. De omstandigheden dat de huisartsen belang hebben bij de werkzaamheden en dat de werkzaamheden ook conform hun wensen zijn uitgevoerd, zijn volgens de Hoge Raad niet van belang nu de apotheker de opdrachtgever voor de werkzaamheden was en er belang bij had dat de huisartsen zouden zorgen voor omzetpotentieel. Voorts oordeelt de Hoge Raad dat, wil het BUA van toepassing zijn, de apotheker de inrichtingskosten in het kader van zijn onderneming heeft gemaakt, aangezien anders niet aan het BUA wordt toegekomen. Naar de mening van de Hoge Raad is van een relatiegeschenk zoals bedoeld in het BUA geen sprake, omdat dit veronderstelt dat tussen de apotheker en de huisartsen reeds een zakelijke relatie bestond, hetgeen in casu niet het geval is. Daarnaast is evenmin sprake van een ‘andere gift’, nu de apotheker de inrichting niet uit vrijgevigheid heeft bekostigd, maar uit zakelijke motieven, namelijk omzetvergroting. De Hoge Raad verwees de zaak naar Hof Amsterdam ter verdere behandeling en beslissing.

Hof

Hof Amsterdam overweegt ter zake dat partijen zich ter zitting eenparig op het standpunt hebben gesteld dat de werkzaamheden aan belanghebbende in rekening zijn gebracht op facturen die op de voorgeschreven wijze zijn opgemaakt en die op naam staan van en betaald zijn door de apotheker. In dat geval moet het er, behoudens tegenbewijs, voor worden gehouden dat de apotheker de afnemer van de prestaties is. De inspecteur is er naar het oordeel van het Hof niet in geslaagd om het van hem verlangde tegenbewijs te leveren. Ter toelichting dient dat de stelling van de inspecteur dat het genot, het verbruik en de beschikkingsmacht van de verbouwingsdienst geheel bij de huisartsen ligt en dat zij daarom als de afnemer moeten worden aangemerkt, wat hier verder ook van zij, niet als het te verlangen bewijs kan dienen. Voor het antwoord op de vraag aan wie de prestaties zijn verricht is immers uitsluitend van belang of de werkzaamheden zijn verricht ingevolge een rechtsbetrekking met de dienstverrichters. Een dergelijke rechtsbetrekking kan niet worden gebaseerd op het door de inspecteur bedoelde genot, verbruik of de beschikkingsmacht.

Daarnaast is de stelling van de inspecteur dat sprake is van misbruik van recht onjuist. Volgens het Hof was het wezenlijke doel van de apotheker niet gericht op het behalen van een belastingvoordeel en voorts dat de onderhavige aftrek – nu de prestaties van apotheker zijn belast met btw – niet strijdig is met doel en strekking van de Wet OB. Daarenboven is gesteld noch gebleken dat de facturering aan belanghebbende schijn is geweest en dat de huisartsen de uiteindelijke betalingen hebben gedaan. Van een schijnhandeling is derhalve evenmin sprake. De apotheker heeft recht op aftrek van btw.

De afnemer in de btw is diegene met wie de leverancier van het goed of de dienstverrichter een rechtsbetrekking heeft. Uit de jurisprudentie van het HvJ valt af te leiden dat voor de beoordeling met wie de presterende ondernemer een rechtsbetrekking heeft relevant is met wie de leverancier of dienstverrichter een contract is aangegaan, wie de vergoeding voor de afgenomen prestatie betaalt, wie de beschikkingsmacht heeft gekregen over de geleverde goederen, wie het goed of de dienst gebruikt of gaat gebruiken voor bedrijfsdoeleinden en degene op wiens naam de factuur staat.
Het opvallende in deze casus is dat zowel de apothekers als de huisartsen een belang hebben bij de verrichte werkzaamheden en dat slechts één partij (de apotheker) de kosten vaar haar rekening neemt, te weten de partij met recht op aftrek. De apotheker heeft uitdrukkelijk gesteld dat zij de kosten voor haar rekening heeft genomen ter bevordering van haar omzet en met het oog op de afname van haar producten door derden (patiënten van de huisartsen). Hierbij is het van belang om op te merken dat feitelijk genot naar onze mening wat anders is dan gebruik. Dit blijkt ook uit het Outplacement arrest van de HR. In dit arrest kreeg een ondernemer aftrek van de btw op de kosten van een outplacementbureau dat zijn overtollig personeel aan een nieuwe dienstbetrekking hielp,
hoewel de diensten van het outplacementbureau feitelijk door de personeelsleden werden afgenomen.

De Hoge Raad lijkt bij dit oordeel vooral de nadruk te leggen op het bedrijfsbelang en van belang te achten dat de ondernemer zelf een contract was aangegaan met het outplacementbureau én deze ook betaalde.

Nu de apotheker in deze zaak de contractspartij is , een bedrijfsbelang bij het maken van deze afbouw- en inrichtingskosten en deze ook betaalt, zijn wij het met de Hoge Raad en het hof eens dat de apotheker de afnemer is. In de praktijk blijkt het soms lastig om te bepalen wie de afnemer van de prestatie is. De btw-specialisten van BTW-INSTITUUT zijn u graag van dienst om u hierbij te helpen en zo eventuele risico’s op naheffingsaanslagen en een boete te voorkomen. Ook bij discussies met de Belastingdienst over het afnemerschap naar aanleiding van een boekenonderzoek of vooroverleg kunnen wij u van dienst zijn.

Meer weten over wat we u kunnen bieden?

De btw-specialisten helpen u graag verder.

Bel ons op of vul ons contactformulier in.

neem contact op