13 maart 2015Uitlenen zorgpersoneel door uitzendbureau geen btw-vrijgestelde sociale activiteit

De Duitse vennootschap “go fair” Zeitarbeit OHG (hierna: “go fair”) is actief als uitzendbureau in de zorgsector. In 2010 heeft “go fair” geriatrisch verpleegkundigen en zorgverleners ter beschikking gesteld aan klinische of ambulante zorginstellingen. Dit personeel, dat organisatorisch tot de betrokken zorginstellingen behoorde, verrichte in opdracht van de zorginstellingen zorgdiensten, zodat een verhouding van ondergeschiktheid bestond. De zorginstellingen waren verantwoordelijk voor het hiërarchisch en technisch toezicht op de activiteiten van dit personeel. 

De Duitse belastingdienst is van mening dat de diensten van “go fair” onder het algemene btw-tarief vallen. “go fair” meent echter dat haar diensten zijn vrijgesteld van btw-heffing. In deze zaak oordeelde het Duitse Bundesfinanzhof dat “go fair” geen zorginstelling voor lichamelijk, geestelijk of psychisch hulpbehoevenden exploiteert, maar uitzendkrachten voor bepaalde duur ter beschikking stelt, een prestatie die belast is met btw. De diensten van “go fair” hangen naar het oordeel van het Bundesfinanzhof echter wel nauw samen met maatschappelijk werk en sociale zekerheid zoals omschreven in de btw-richtlijn, zodat niet uit te sluiten valt dat “go fair” zich rechtstreeks kan beroepen op de vrijstelling voor deze diensten in de btw-richtlijn. Om die reden zijn prejudiciële vragen gesteld aan het HvJ EU. 

Het Bundesfinanzhof vraagt of gediplomeerd zorgpersoneel dat zijn diensten rechtstreeks ten behoeve van hulpbehoevenden verricht (zoals het personeel van “go fair”) en/of een uitzendbureau dat dergelijk personeel ter beschikking stelt aan instellingen van sociale aard (zoals “go fair”) kan kwalificeren als ‘instelling van sociale aard’ zoals bedoeld in de btw-richtlijn. 

Volgens het HvJ EU is het niet mogelijk dat zorgpersoneel kwalificeert als instelling van sociale aard, aangezien slechts belastingplichtigen als zodanig kunnen worden erkend. Loontrekkenden en andere personen die met hun werkgever een arbeidsovereenkomst zijn aangegaan of enige andere juridische band hebben waaruit een verhouding van ondergeschiktheid ten aanzien van de arbeids- en bezoldigingsvoorwaarden en de verantwoordelijkheid van de werkgever ontstaat, zijn niet aan te merken als belastingplichtigen, zodat de bepaling uit de btw-richtlijn niet rechtstreeks voor het personeel van “go fair” kan gelden. 

Het uitzendbureau “go fair” kwalificeert evenmin als instelling van sociale aard. Hoewel het begrip ‘instelling’ volgens het HvJ EU voldoende ruim is om ook particuliere entiteiten met winstoogmerk te omvatten (volgens de Duitse btw-wetgeving kunnen namelijk slechts instellingen die voor minimaal 40% diensten ten behoeve van socialezekerheids- en verzorgingsfondsen verrichten, kwalificeren als instellingen van sociale aard), is de terbeschikkingstelling van werknemers als zodanig geen dienst van algemeen belang in de sociale sector. Het is volgens het HvJ EU van geen belang dat het betrokken personeel zorgpersoneel is en evenmin dat dit personeel ter beschikking wordt gesteld aan erkende zorginstellingen.

Toegepast op de Nederlandse praktijk betekent dit arrest van het HvJ dat een uitzendbureau geen instelling van sociale aard kan zijn als bedoeld in art. 11, lid 1, onderdeel f Wet OB. In de Nederlandse praktijk speelt de vraag of een uitzendbureau van zorgpersoneel zou kunnen kwalificeren als een instelling van sociale aard niet, omdat het ter beschikking stellen van personeel per definitie van de btw-vrijstelling van art. 11, lid 1, onderdeel f Wet OB is uitgesloten, Zie