6 april 2017Onzekerheid betaling vergoeding geen grond om btw-aftrek te weigeren

In deze zaak gaat het om een natuurlijk persoon (hierna: partner 1) die onder huwelijkse voorwaarden is gehuwd met een partner (hierna: partner 2) die in de vorm van een eenmanszaak een metsel- en lijmbedrijf heeft gevoerd. Partner 2 is in januari 2009 failliet verklaard. Begin april 2009 heeft de inspecteur aan partner 1 een btw-nummer toegekend voor een metsel- en lijmbedrijf in de vorm van een eenmanszaak. Partner 2 heeft de dagelijkse administratie van dit bedrijf verzorgd. Uit een boekenonderzoek is gebleken dat partner 2 eigenaar is van een perceel grond dat is aangekocht met de bedoeling om hierop een woning met kantoorruimte te realiseren. Deze aankoop is gefinancierd met een hypothecaire lening van € 450.000 door de bank. Ten tijde van het faillissement bedroeg de schuld aan de bank € 371.578,72. Partner 1 heeft in de btw-aangiften over het tweede kwartaal van 2009 tot en met het eerste kwartaal van 2010 btw in aftrek gebracht ter zake van de facturen voor het (af)bouwen van de woning. De inspecteur heeft deze btw vervolgens nageheven en een vergrijpboete opgelegd.

De eenmanszaak van partner 1 heeft de rechtmatigheid van die naheffing en vergrijpboete betwist en onder meer gesteld dat hij met de (af)bouw van de woning btw-belaste handelingen heeft verricht. De uitspraak van Rechtbank Gelderland is niet gepubliceerd. In hoger beroep is Hof Arnhem-Leeuwarden in zijn uitspraak veronderstellenderwijs ervan uitgegaan dat partner 1 de afnemer is van de (af)bouwprestaties ter zake van de woning. Uitgaande van die veronderstelling heeft het hof geoordeeld dat de btw niet aftrekbaar is, omdat niet aannemelijk is gemaakt dat de woning door de eenmanszaak van partner 1 gebruikt wordt voor btw-belaste prestaties. Hiervoor heeft het hof van belang geacht dat partner 2 ten tijde van de opdracht tot het uitvoeren van de bouw van de woning en het uitreiken van de facturen failliet was, de bouw van de woning geen zekerheid vormde voor de betaling van de facturen, omdat het perceel en de daarop gebouwde woning tot de failliete boedel van de echtgenote behoorde en niet aannemelijk is dat de curator heeft ingestemd met het verhalen van de facturen op de boedel.

In cassatie oordeelt de Hoge Raad dat uit de Wet OB 1968, de btw-richtlijn en de jurisprudentie van het HvJ niet kan worden afgeleid dat de omstandigheid dat de door de ondernemer bedongen vergoeding mogelijk niet zal worden betaald aan het recht op btw-aftrek in de weg staat. De Hoge Raad oordeelt dat het hof niet heeft vastgesteld of partner 1 voor het (af)bouwen van de woning een vergoeding van (het bedrijf van) partner 2 heeft bedongen. In het oordeel van het hof ligt besloten dat de onzekerheid over de betaling van een met een failliet overeengekomen vergoeding reeds inhoudt dat geen prestatie onder bezwarende titel is verricht. De Hoge Raad acht dit onjuist en verwijst de zaak ter verdere behandeling met inachtneming van dit arrest naar Hof ’s Hertogenbosch.

 Het hof is te kort door de bocht gegaan met zijn oordeel dat het faillissement van partner 2 in de weg staat aan het aannemen van een btw-belaste prestatie tegen vergoeding door de partner 1 aan partner 2. Dat de Hoge Raad dit oordeel casseert betekent niet dat de btw-aftrek door partner 1 nu veilig is gesteld. Hiervoor moeten nog een aantal hobbels worden genomen. In de eerste plaats moet vastgesteld worden of partner 1 werkelijk de afnemer is van de afgenomen prestaties. Als dit het geval is moet vervolgens vastgesteld worden of partner 1 zich jegens partner 2 heeft verbonden tot het (af)bouwen van de woning tegen vergoeding. Als ook die hobbel is genomen moet ten slotte vastgesteld worden of partner 1 bij deze (af)bouwprestaties onder bezwarende titel in zijn hoedanigheid als belastingplichtige heeft gehandeld. Omdat sprake is van een (mogelijke) overeenkomst tussen twee echtgenoten en partner 2 failliet verklaard is, kan die laatste hobbel nog wel eens een onneembare horde blijken te zijn. Voor meer informatie over het recht op btw-aftrek verwijzen wij naar 10.1.

Meer weten over wat we u kunnen bieden?

De btw-specialisten helpen u graag verder.

Bel ons op of vul ons contactformulier in.

neem contact op