6 april 2016Nieuw besluit btw-vrijstelling (para)medische diensten

De staatssecretaris heeft het besluit inzake de btw-vrijstelling voor (para)medische diensten door BIG-beroepsbeoefenaren aangepast naar aanleiding van een arrest van de Hoge Raad en een uitspraak van Hof ’s Hertogenbosch vorig jaar.

Op grond van art. 11, lid 1, onderdeel g, 1° Wet OB geldt een btw-vrijstelling voor de gezondheidskundige verzorging van de mens door beoefenaren van een (para)medisch beroep waarvoor regels zijn gesteld bij of krachtens de Wet BIG (hierna: BIG-beroepsbeoefenaar), voor zover deze diensten tot het deskundigheidsgebied van dit beroep behoren en onderdeel vormen van de BIG-opleiding. Daarnaast geldt op grond van art. 11, lid 1, onderdeel g, 2° Wet OB een btw-vrijstelling voor de voor diensten door tandtechnici als zodanig en de levering van tandprothesen door tandartsen en tandtechnici.

Door jurisprudentie van de Hoge Raad en Hof ’s Hertogenbosch vorig jaar was het oude besluit van 14 mei 2013, nr. BLKB2013/810M achterhaald. De staatssecretaris heeft daarom besloten om dit besluit in te trekken en te vervangen door een nieuw besluit. In dit nieuwsbericht beperken wij ons tot de weergave van de wijzigingen in het beleid. Voor meer informatie over de btw-vrijstelling voor (para)medische diensten verwijzen wij naar 8.2.1. Het schema inzake de btw-vrijstelling voor (para)medische diensten wordt z.s.m. geactualiseerd.

Gezondheidskundige verzorging van de mens
In het besluit is toegevoegd dat op grond van het Verigen-arrest van het HvJ ook een dienst door een derde, die geen medisch beroepsbeoefenaar is, gezondheidskundige verzorging van de mens kan zijn indien deze dienst onderdeel is van een medische behandeling die in zijn geheel een therapeutisch doel heeft en deze dienst naar haar aard een wezenlijk, inherent en onafscheidbaar deel uitmaakt van de medische behandeling waarvan de ene fase niet kan slagen zonder de andere.

Daarnaast is in het besluit toegelicht dat het voor de toepassing van de btw-vrijstelling en voor de kwalificatie als gezondheidskundige verzorging van de mens niet relevant is of de medische beroepsbeoefenaar bij het verrichten van de (para)medische handeling onder leiding en toezicht staat van een andere medische beroepsbeoefenaar die mogelijk ook de eindverantwoordelijkheid draagt. Ook het moeten opvolgen van instructies of de gebondenheid aan regels in bijv. een ziekenhuis staat niet aan toepassing van de btw-vrijstelling voor (para)medische diensten in de weg.

 Dit beleidsstandpunt komt overeen met het oordeel van de Hoge Raad in 2014 dat de diensten van een maatschap van anesthesiemedewerkers en operatieassistenten aan een ziekenhuis kwalificeren als de (btw-vrijgestelde) gezondheidskundige verzorging van de mens en niet als het btw-belaste ter beschikking stellen van arbeid.

Deskundigheidsgebied en opleiding
Ten aanzien van de eis dat de gezondheidskundige verzorging van de mens onderdeel moet uitmaken van het BIG-deskundigengebied heeft de staatssecretaris conform een uitspraak van Hof ’s Hertogenbosch vorig jaar het standpunt ingenomen dat ook niet-reguliere c.q. alternatieve handelingen van een arts onder het zeer ruime BIG-deskundigengebied van een arts vallen. Het standpunt dat alleen reguliere handelingen van een arts tot zijn BIG-deskundigengebied behoren heeft de staatssecretaris derhalve losgelaten. Dat de (para)medische handeling onderdeel moet vormen van de BIG-opleiding heeft de staatssecretaris naar aanleiding van een uitspraak van Hof ’s Hertogenbosch van vorig jaar genuanceerd door die eis te beperken tot de gevallen waarin de inhoud van de BIG-opleiding bij of krachtens de Wet BIG is vastgelegd.

Gelijkwaardig kwaliteitsniveau
De staatssecretaris erkent dat ook de (para)medische handelingen door niet-BIG-beroepsbeoefenaren (chiropraxie door chiropractor) of niet-BIG-handelingen door BIG-beroepsbeoefenaren (acupunctuur door arts of chiropraxie door fysiotherapeut bijv.) btw-vrijgesteld kunnen zijn indien deze van een gelijkwaardig kwaliteitsniveau zijn. Van een gelijkwaardig kwaliteitsniveau is naar zijn mening sprake indien de beroepsbeoefenaar (minimaal) beschikt over medische basiskennis (MBK) of psychosociale basiskennis (PSBK) en:

  • een afgeronde op zijn beroepsuitoefening gerichte gezondheidskundige HBO-Bachelor opleiding (240 ECTS); of
  • een afgeronde gezondheidskundige beroepsopleiding gecombineerd met een andere op zijn beroepsuitoefening gerichte aanvullende gezondheidskundige opleiding. Deze combinatie van opleidingen dient eenzelfde kwaliteitsniveau te hebben als de opleiding bedoeld onder 1;
  • een afgeronde gezondheidskundige beroepsopleiding gecombineerd met relevante kennis en ervaring op het gebied van zijn beroepsuitoefening. Deze combinatie van opleiding, kennis en ervaring dient eenzelfde kwaliteitsniveau te hebben als de opleiding bedoeld onder 1.

Een en ander kan bijv. worden aangetoond aan de hand van (erkende) diploma’s, een EVC-certificaat of een daarmee vergelijkbare erkenning, een registratie bij een door de zorgverzekeraar erkende beroepsvereniging en/of overkoepelende organisatie. Alleen als de medische beroepsbeoefenaar diensten verrichte die soortgelijk zijn als de gezondheidskundige verzorging van de mens door een beroepsbeoefenaar waarvoor de Wet BIG een MBO-opleiding eist, geldt voor bovenstaande kwaliteitseisen dat een MBO-opleiding volstaat.

 De staatssecretaris lijkt zich eindelijk neer te leggen bij het feit dat de fiscale neutraliteit niet toestaat dat de Wet BIG bepaalt of een (para)medische handeling btw-vrijgesteld is of niet. Uit het Solleveld en Van den Hout-Van Eijnsbergen-arrest van het HvJ uit 2006 (!) volgt immers dat ook de (para)medische diensten door niet-BIG-beroepsbeoefenaren of (para)medische niet-BIG-handelingen door BIG-beroepsbeoefenaren btw-vrijgesteld kunnen zijn, mits van een gelijkwaardig kwaliteitsniveau zijn als btw-vrijgestelde (para)medische (BIG-)handelingen door BIG-beroepsboefenaren. De staatssecretaris introduceert een ‘opleidingstoets’ om te bepalen of sprake is van kwalitatieve gelijkwaardigheid. Deze voorwaarden komen overigens niet uit de lucht vallen, maar werden reeds in 2009 door de minister van VSW en de staatssecretaris van Financiën geopperd als voorwaarden die waarborgen dat handelingen die niet onder de reikwijdte van de Wet BIG vallen van een voldoende kwaliteitsniveau is om een btw-vrijstelling te rechtvaardigen. Ten opzichte van 2009 is wel nieuw dat de eis van inschrijving van beroepsbeoefenaren in een alternatief (VWS-)register is losgelaten en dat een onderworpenheid aan een systeem van klacht- en tuchtrecht en (her)registratie niet wordt vereist. Het is naar onze mening de vraag of de beperking van de gelijkwaardigheidstoets tot een ‘opleidingstoets’ juist is. In de nationale jurisprudentie is niet alleen de opleiding van een beroepsbeoefenaar relevant geacht, maar bijv. ook de vraag of de kosten van de behandeling worden vergoed door de zorgverzekeraar en of sprake is van geregelde doorverwijzing door BIG-beroepsbeoefenaren. Daarnaast blijkt uit het Medisch tatoeëerder-arrest van de Hoge Raad dat in een bijzondere situatie zelfs iemand zonder enige (para)medische opleiding – een autodidact – een btw-vrijgestelde medische dienst kan verrichten.

Van de Kinder- en Jeugdpsycholoog (Specialist), de orthopedagoog generalist (NVO) en de psycholoog Arbeid en Gezondheid is vastgesteld dat de diensten kwalitatief gelijkwaardig zijn aan de diensten van een gezondheidszorgpsycholoog (BIG-beroepsbeoefenaar).

 Naar onze mening is het een gemiste kans dat in het beleidsbesluit niet wordt ingegaan op de btw-vrijstelling voor de invoer en intracommunautaire verwerving van tandprothesen. Op grond van het arrest van het HvJ in de gevoegde zaken VDP Dental Laboratory NV, X BV en Nobel Biocare Nederland BV en het VDP Dental Laborataory NV-arrest van de Hoge Raad geldt een btw-vrijstelling indien de buitenlandse leverancier een tandarts of tandtechnicus is. Let op: het is aan de Nederlandse afnemer om dit aannemelijk te maken!

Meer weten over wat we u kunnen bieden?

De btw-specialisten helpen u graag verder.

Bel ons op of vul ons contactformulier in.

neem contact op