25 mei 2012Niet te snel weigering nultarief wegens btw-fraude afnemer(s)

Wat is btw-fraude? Bij btw-fraude is er altijd een factuurstroom, die al dan niet overeenkomt met de werkelijke transacties, waarbij minimaal één partij btw in rekening brengt aan zijn afnemer, terwijl hij weet dat hij deze btw niet op aangifte voldoet. De door de fraudeur, ook wel ploffer of missing  trader genoemd aan de afnemer in rekening gebrachte btw wordt door de afnemer in aftrek gebracht dan wel teruggevraagd. De fraudeur zal de goederen of diensten altijd effectief zonder btw willen aanschaffen, zoals bijv. door het ‘plussen en minnen’ van de verwervings-btw of de verlegde btw. Vervolgens levert hij de goederen of diensten aan een binnenlandse afnemer met (veelal) 19% btw. Deze btw voldoet de fraudeur niet, maar steekt hij in eigen zak als ‘winst’. De afnemer brengt de in rekening gebrachte btw wel in aftrek waardoor de fiscus wordt benadeeld.

Omdat de fraudeur weet dat de btw-fraude aan het licht zal komen zal hij gedurende korte tijd heel veel omzet willen behalen. Om die reden handelt de fraudeur meestal in gemakkelijk verhandelbare en dure goederen (computeronderdelen, parfums, etc.) of diensten. De praktijk leert dat de frauderende ‘vogel’ veelal is gevlogen voordat de btw-fraude ontdekt is. Het is daarom niet verwonderlijk dat de fiscus de ondernemers die met hun aan- of verkopen hebben deelgenomen aan de handelsketen waarin de btw-fraude plaatsvindt onder de ‘controleloep’ neemt. Echter, een weigering van het nultarief op (intracommunautaire) leveringen aan fraudeurs of het weigeren van de btw-aftrek vanwege deelname aan transacties die onderdeel zijn van btw-fraude mag niet zomaar. De fiscus zal bij deze ingrijpende maatregelen met overtuigend bewijs moeten komen. De praktijk leert dat het hieraan nogal eens aan schort. Het is van belang om bij partijen die deelnemen aan een handelsketen waarin gefraudeerd wordt onderscheid te maken tussen de zorgvuldige koopman, de onzorgvuldige ondernemer (de ondernemer-die-beter-had-moeten-weten) en de ondernemer die bewust is van dan wel deelneemt aan btw-fraude.

Zorgvuldige koopman

De zorgvuldige koopman is de ondermemer die te goeder trouw is. Dat wil zeggen: hij wist niet en kon ook niet weten dat hij deelnam aan een handelstractie die onderdeel was van btw-fraude. Van een zorgvuldig koopman is slechts sprake indien hij alles heeft gedaan wat redelijkerwijs in zijn vermogen ligt om ervoor te zorgen dat zijn transacties geen onderdeel vormen van een keten waarin btw-fraude wordt gepleegd. Hierbij kan gedacht worden aan het regelmatig verifiëren van btw-nummers, het checken van de NAW-gegevens van de verkoper/koper via KvK of internet, het vastleggen van afspraken, het verzamelen van alle (gecontroleerde) bescheiden (facturen, vervoersbescheiden, bestelbonnen, afhaalverklaringen etc.) die nodig zijn voor het claimen van btw-aftrek dan wel toepassing van het nultarief. De ondernemer die kwalificeert als zorgvuldige koopman wordt beschermd. Hem kan de toepassing van het nultarief en het recht op aftrek niet worden ontzegd.

 

Ondernemer-die-beter-had-moeten-weten

De ondernemer-die-beter-had-moeten-weten treft het verwijt dat hij niet zorgvuldig genoeg is geweest. Deze ondernemer had alerter moeten zijn. Hoe alert de ondernemer had moeten zijn hangt onder meer af van de soort handel, de fraudegevoeligheid van de verhandelde goederen of diensten, de bekendheid met de verkoper of koper, waarschuwingen van derden, onverklaarbaar lage prijzen etc. De ondernemer die fraudesignalen negeert en zich inlaat met de ‘dubieuze’ verkoper of koper kan onzorgvuldigheid worden verweten. Deze onzorgvuldigheid (die de inspecteur zal moeten bewijzen) heeft tot gevolg dat de inspecteur de aftrek van de btw op de kosten mag weigeren die toerekenbaar zijn aan de transactie(s) binnen de keten waarin gefraudeerd werd. Of ook de toepassing van het nultarief mag worden geweigerd is vooralsnog onduidelijk. Het HvJ EU heeft zich hierover (nog) niet uitgelaten. A-G Van Hilten heeft de Hoge Raad geadviseerd om te oordelen dat de onzorgvuldigheid van de ondernemer-die-beter-had-moeten-weten onvoldoende is om de toepassing van het nultarief te weigeren.      

 

Ondernemer die weet van en/of deelneemt aan btw-fraude

De ondernemer die weet van en/of deelneemt aan btw-fraude hoeft niet te rekenen op enig medelijden. Bij deze ondernemer kan de inspecteur de aftrek weigeren van de btw op de aankopen waarmee deelgenomen werd aan btw-fraude, terwijl ook het nultarief geweigerd kan worden indien de koper(s) door toedoen van de ondernemer btw-fraude konden plegen. Bij dit laatste kan gedacht worden aan het opmaken van onjuiste facturen om de identiteit van de werkelijke afnemers te verhullen. Uiteraard zal de inspecteur moeten bewijzen dat de ondernemer weet van en/of deelneemt aan btw-fraude. Het sec stellen dat er willens en wetens werd deelgenomen aan een keten waarin werd gefraudeerd is onvoldoende.

Ten slotte

Als u meer wilt weten over btw-fraude kunt u terecht in hoofdstuk 12 van het btw-handboek. Mocht u dan wel uw cliënt te maken krijgen met een aftrekweigering dan wel een weigering van het nultarief in verband met btw-fraude dan verdient het aanbeveling om de standpunten van de fiscus door een btw-specialist van Van Driel Fruijtier btw-specialisten kritisch te laten toetsen. Tevens kunnen deze btw-specialisten u dan wel uw cliënt bijstaan in een boekenonderzoek, bezwaarprocedure en/of een beroepsprocedure. Wilt u meer informatie? Vul dan het contactformulier in of bel 088-2989898.

Meer weten over wat we u kunnen bieden?

De btw-specialisten helpen u graag verder.

Bel ons op of vul ons contactformulier in.

neem contact op