15 december 2014Nalaten registratie ICV leidt niet tot verlies btw-aftrek

De Italiaanse vennootschap Idexx Laboratories Italia Srl (hierna: Idexx) heeft in 1998 intracommunautaire verwervingen verricht door de aankoop van goederen van een Franse en een Nederlandse vennootschap. Idexx heeft nagelaten de naar nationaal recht opgelegde formaliteiten te vervullen, door een aantal facturen van de Franse vennootschap niet in te schrijven in het btw-register, maar slechts in haar register van aankopen met de vermelding “exclusief btw”. De Italiaanse fiscus kwam na een controle tot de slotsom dat deze handelingen belastbare intracommunautaire verwervingen vormden en als zodanig waren onderworpen aan de btw-heffing. Om die reden heeft zij Idexx een naheffingsaanslag en een sanctie van 100% van de niet afgedragen btw opgelegd.? 

In een procedure over deze zaak oordeelde de nationale rechter dat een btw-ondernemer op grond van het Italiaanse recht niet alleen verplicht is om de factuur bij de intracommunautaire verwerving van een volgnummer te voorzien en aan te vullen met alle bestanddelen van de maatstaf van heffing van de handeling, maar ook verplicht is om deze facturen tijdig en afzonderlijk te registreren in de in de Italiaanse wet bedoelde registers. Het verzuim van registratie vormde naar het oordeel van de rechter geen formele maar een materiële tekortkoming die een inbreuk oplevert, zodat een rectificatie en/of naheffing gerechtvaardigd is. Idexx meent echter dat intracommunautaire verwervingen geen materiële gevolgen hebben en enkel ‘schijnbare’ belastingschulden of -vorderingen in het leven roepen. Niet-nakoming van de registratieverplichtingen voor de fiscus kan volgens Idexx geen grond zijn om de btw-aangifte van de afnemer te rectificeren en van hem een betaling van een louter theoretisch btw-bedrag te vorderen waarbij het recht op aftrek, dat in casu ontegenzeggelijk bestaat, te negeren. 

De Italiaanse rechter heeft in deze zaak prejudiciële vragen gesteld aan het HvJ EU. Hij vraagt zich af of de in de artikelen 18 en 22 van de btw-richtlijn opgenomen verplichtingen tot het bijhouden van een boekhouding en een register van intracommunautaire verwervingen en het doen van aangiften formele dan wel materiële voorwaarden voor het recht op btw-aftrek vormen. Het HvJ EU oordeelt dat sprake is van formele voorwaarden, waarvan niet-naleving niet tot verlies van het recht op btw-aftrek leidt. Het aftrekrecht is een basisbeginsel van het btw-stelsel en kan in beginsel niet worden beperkt, aldus het HvJ EU. De lidstaten kunnen weliswaar formaliteiten voor de uitoefening van het recht op aftrek voorschrijven, maar deze mogen niet verder gaan dan strikt noodzakelijk is. Het beginsel van neutrale fiscaliteit eist dat aftrek van voorbelasting wordt toegestaan indien de materiële voorwaarden zijn vervuld, zelfs wanneer de btw-ondernemer niet heeft voldaan aan bepaalde formele vereisten. Indien de fiscus over de nodige gegevens beschikt om vast te stellen dat voldaan is aan de materiële voorwaarden, mag hij voor het aftrekrecht geen nadere voorwaarden stellen die tot gevolg kunnen hebben dat het aftrekrecht wordt verhinderd, aldus het HvJ EU. In onderhavige zaak beschikte de Italiaanse fiscus over alle noodzakelijke gegevens om vast te stellen dat was voldaan aan de materiële voorwaarden, zodat Idexx het recht op aftrek niet kon worden geweigerd. 

 Indien de  fiscus ICV-btw naheft bij een aftrekgerechtigde Nederlandse ondernemer, mag hij – gelet op de uitspraak van het HvJ EU – de aftrek van deze btw niet mag weigeren omdat de ICV’s niet (tijdig) in de administratie zijn opgenomen of omdat de aftrek van de verwervings-btw niet tijdig heeft plaatsgevonden. Op dit uitgangspunt bestaat een uitzondering indien sprake is van (betrokkenheid bij) btw-fraude of misbruik.

 Zie 9.1.5 voor meer informatie over intracommunautaire verwervingen.

Meer weten over wat we u kunnen bieden?

De btw-specialisten helpen u graag verder.

Bel ons op of vul ons contactformulier in.

neem contact op