21 maart 2017Kwijtschelding btw-schuld failliete natuurlijk persoon niet in strijd met Unierecht

In de Italiaanse wetgeving is een regeling opgenomen die bepaalt dat de schulden, waaronder ook de btw-schulden vallen, van een failliete natuurlijk persoon tenietgaan als deze persoon in aanmerking komt voor een kwijtschelding van faillissementsschulden. In de prejudiciële zaak Identi is de vraag aan de orde of de kwijtschelding van de btw-schulden in het kader van deze regeling in overeenstemming is met het Unierecht.

De feiten in deze zaak zijn als volgt. Identi is beherend vennoot van een failliete onderneming en zelf ook persoonlijk failliet verklaard. De Italiaanse rechtbank heeft in 2008 een kwijtschelding van schulden toegekend aan Identi. Na deze beschikking legt de Italiaanse belastingdienst een naheffingsaanslag aan Identi op voor de btw en de regionale belasting op productieve activiteiten voor het belastingjaar 2003. In hoger beroep heeft de Italiaanse rechter geoordeeld dat het opleggen van deze naheffingsaanslag onrechtmatig is. In de cassatieprocedure vraagt de hoogste Italiaanse rechter zich af of het kwijtschelden van de btw-schulden in overeenstemming is met het Unierecht.

Het HvJ stelt voorop dat iedere lidstaat verplicht is om alle wettelijke en bestuursrechtelijke maatregelen te nemen om te waarborgen dat de btw op zijn grondgebied volledig wordt geïnd. Lidstaten moeten ervoor zorgen dat belastingplichtigen de op hen rustende btw-verplichtingen nakomen. Daarbij beschikken zij over een zekere bewegingsvrijheid. Deze bewegingsvrijheid wordt beperkt doordat lidstaten enerzijds de verplichting hebben om de doeltreffende inning van de eigen middelen van de Unie (waaronder de btw) te waarborgen. Anderzijds geldt de verplichting dat lidstaten geen aanzienlijke verschillen mogen treffen in de behandeling van belastingplichtigen.

De Italiaanse procedure voor kwijtschelding van schulden strekt ertoe om de failliet verklaarde natuurlijke persoon te bevrijden van zijn schulden, zodat hij met een schone lei opnieuw een ondernemingsactiviteit kan starten. Om voor een kwijtschelding van schulden in aanmerking te komen, worden strikte voorwaarden gesteld. Deze voorwaarden houden verband met de rechtschapenheid en loyaliteit van de schuldenaar, zodat de kwijtschelding van schulden alleen van toepassing is op schuldenaren die te goeder trouw zijn. Bovendien onderzoekt de rechter elk geval afzonderlijk en toetst hij of aan de voorwaarden van kwijtschelding wordt voldaan, moeten de curator en de schuldeisers worden gehoord en kunnen de niet volledig betaalde schuldeisers opkomen tegen de kwijtschelding van de schulden. Gelet op de strikte waarborgen heeft het HvJ geoordeeld dat de procedure voor het kwijtschelden van de schulden niet in strijd is met het Unierecht. De kwijtschelding van schulden kan evenmin worden aangemerkt als staatssteun, omdat geen sprake is van een selectieve maatregel.

 De btw is een Europese aangelegenheid. Dit betekent dat lidstaten op hun grondgebied ervoor moet zorgen dat de btw wordt geïnd. Van deze btw-opbrengsten dienen de lidstaten een vast percentage af te dragen aan de Europese schatkist. Het kwijtschelden van een btw-schuld heeft dan ook invloed op de afdracht van een lidstaat aan de EU. In het Degano-arrest heeft het HvJ zich uitgelaten over de kwijtschelding van btw-schulden in het kader van de Italiaanse regeling voor een preventief crediteurenakkoord. In deze zaak gaat het om de kwijtschelding van btw-schulden op grond van een kwijtscheldingsregeling voor failliete natuurlijke personen. Het oordeel van het HvJ in deze zaak is niet alleen voor Italië van belang, maar ook voor Nederland. In Nederland kennen wij namelijk de Wet schuldsanering voor natuurlijke personen (WSNP). Op grond van deze regeling kunnen de schulden van een natuurlijk persoon door de rechtbank worden kwijtgescholden om de natuurlijk persoon na drie jaar weer met een schone lei te laten beginnen. Ook voor de Nederlandse schuldsaneringsregeling gelden strikte voorwaarden. De schuldsanering kan pas aangevraagd worden indien de natuurlijk persoon niet meer in staat is de schulden zelf te regelen, in de voorgaande 5 jaar te goeder trouw is geweest, een schuldhulpverleningstraject mislukt is, in de afgelopen 10 jaar geen gebruik is gemaakt van de WSNP en de schuldenaar alle medewerking verleent om de WSNP-verplichtingen na te komen en gedurende het WSNP-traject zijn best doet om zoveel als mogelijk te verdienen ter aflossing van de schulden.. Gelet op deze strikte toepassingsvoorwaarden zal de kwijtschelding van een btw-schuld op grond van de WSNP net als de kwijtschelding van een btw-schuld op grond van de Italiaanse kwijtscheldingsregeling niet in strijd zijn met het Unierecht.

Meer weten over wat we u kunnen bieden?

De btw-specialisten helpen u graag verder.

Bel ons op of vul ons contactformulier in.

neem contact op