18 juni 2015Gemeenteheffingen onderdeel vergoeding btw-belaste terbeschikkingstelling gasnetwerk

Het HvJ EU heeft in de zaak Lisboagás geoordeeld dat een beheerder van een distributienet van aardgas de belastingen die zij betaalt voor het gebruik van de ondergrond (BGO) en doorberekent aan haar klanten, de gasleveranciers, tot de maatstaf van heffing moet rekenen voor de btw. 

De Portugese NV Lisboagás GDL – Sociedade Distribuidora de Gás Natural de Lisboa SA (hierna: Lisboagás) heeft een concessieovereenkomst met de Portugese staat voor de openbare dienst van regionale aardgasdistributie.  Als beheerder van het distributienet is zij verantwoordelijk voor de ontwikkeling, exploitatie en het onderhoud van het net. Aangezien het net onder meer bestaat uit ondergrondse leidingen in het openbare domein van bepaalde in het concessiegebied gelegen gemeenten, dient Lisboagás door die gemeenten opgelegde belastingen voor het gebruik van de ondergrond (hierna: ‘BGO’) te betalen. Lisboagás berekent, overeenkomstig de concessieovereenkomst, het bedrag van de aan de gemeenten afgedragen BGO aan haar klant, de onderneming die het gas in het concessiegebied verkoopt, door bij het in rekening brengen van het gebruik van de infrastructuren van het net voor de levering van het gas aan de consument. De klant wentelt het bedrag van de BGO vervolgens in de gasrekening af op de consument. Lisboagás heeft, in overeenstemming met instructies van de Portugese fiscus, btw tegen het normale tarief van 23% betaald over de bedragen van de BGO, die vervolgens aan de consument zijn doorberekend in de maanden mei, juni en juli 2012. Lisboagás heeft de btw-bedragen aangegeven en tijdig afgedragen. Het verzoek om teruggaaf van Lisboagás is vervolgens afgewezen. 

In beroep voert Lisboagás aan dat de doorberekening van de BGO geen ‘economische activiteit’ in de zin van de richtlijn is. Aangezien de BGO op grond van lokale wetgeving van het toepassingsgebied van de btw zijn uitgesloten bij de inning ervan door de gemeenten, mag de enkele doorberekening ervan zonder enige marge niet meebrengen dat zij in de maatstaf van heffing voor de btw worden opgenomen, aldus Lisboagás. De Portugese fiscus betoogt echter dat wanneer Lisboagás het bedrag van de door haar afgedragen en van haar afnemer ontvangen btw zou terugontvangen, dit zou leiden tot ongerechtvaardigde verrijking, in strijd met de nationale wetgeving en het Unierecht. De fiscus meent dat het benutten of het gebruik van een goed van het openbare domein een verbruikshandeling impliceert die, voor de btw-heffing, gelijk staat aan een dienstverrichting. De Portugese rechter heeft in deze zaak prejudiciële vragen gesteld aan het HvJ EU. 

Het HvJ EU heeft in deze zaak geoordeeld dat het bedrag aan belastingen in casu moet worden opgenomen in de maatstaf van heffing. Als Lisboagás de BGO afwentelt op het moment dat zij aan de onderneming het gebruik van de infrastructuren in rekening brengt, berekent zij namelijk niet de BGO als zodanig door, maar de prijs van het gebruik van het gemeentelijke openbare domein. Die prijs maakt deel uit van het geheel van de kosten van Lisboagás en zij worden verdisconteerd in de totaalprijs die Lisboagás  aan haar klant berekent. Het bedrag van de BGO is derhalve een onderdeel van de tegenprestatie die Lisboagás van haar klant ontvangt voor haar verricht en waarvan niet betwist wordt dat het een economische activiteit vormt. Het opnemen van de BGO in de maatstaf van heffing is niet in strijd met het beginsel van fiscale neutraliteit, omdat de inning van de BGO door de gemeenten en de doorberekening ervan door Lisboagás aan haar klant geen soortgelijke handelingen vormen.

Zie 4.1 voor meer informatie over de maatstaf van heffing.

Meer weten over wat we u kunnen bieden?

De btw-specialisten helpen u graag verder.

Bel ons op of vul ons contactformulier in.

neem contact op