6 februari 2017Btw op succesfee verkoop aandelen holding niet aftrekbaar

Het houden van aandelen is in beginsel geen economische activiteit. Dit is anders indien het houden van aandelen gepaard gaat met het verrichten van prestaties tegen vergoeding, bedrijfsmatig in aandelen wordt gehandeld of het houden van aandelen het rechtstreekse, duurzame en noodzakelijke verlengstuk is van een economische activiteit (1.6). In die gevallen is de verkoop van aandelen een economische activiteit die btw-vrijgesteld is. De praktijk laat zien dat bij een btw-vrijgestelde verkoop regelmatig discussies ontstaan over het recht op btw-aftrek met betrekking tot de verkoopkosten. Een voorbeeld hiervan is een recente uitspraak van Hof Arnhem-Leeuwarden.

De feitelijke situatie in deze zaak is als volgt. Een holding bezit tot maart 2013 50% van de aandelen in een dochteronderneming. De activiteiten van deze holding bestaan voornamelijk uit het managen van de dochteronderneming tegen vergoeding. De holding heeft samen met de holding die de andere 50% van de aandelen houdt in augustus 2012 een mandaatovereenkomst gesloten met een adviseur voor de advisering en ondersteuning bij de verkoop van de aandelen in de dochteronderneming. Op grond van deze overeenkomst ontvangt de adviseur een succesfee van de holdings die wordt berekend op basis van een percentage van de verkoopopbrengst. Op 22 maart 2013 heeft de holding (evenals de andere holding) de aandelen in de dochteronderneming verkocht. Een zustermaatschappij van de holding heeft na de verkoop nog enige tijd btw-belaste managementdiensten verleend aan de koper van de aandelen. De adviseur heeft een factuur uitgereikt waarop een succesfee plus btw in rekening is gebracht. De holding heeft deze btw teruggevraagd. De inspecteur heeft de teruggaaf van deze btw echter geweigerd. In geschil is of dit terecht is.

De rechtbank heeft geoordeeld dat de succesfee rechtstreeks en onmiddellijk samenhangt met de vrijgestelde aandelenverkoop. De btw op de succesfee komt derhalve niet voor aftrek in aanmerking.

In hoger beroep oordeelt Hof Arnhem-Leeuwarden dat de holding moet bewijzen dat zij de diensten van de adviseur heeft gebruikt voor belaste handelingen of dat de succesfee algemene kosten zijn. De holding heeft volgens het hof niet aannemelijk gemaakt dat zij de diensten van de adviseur heeft gebruikt voor haar belaste handelingen. Omdat het moet gaan om belaste handelingen van de holding zelf, is het irrelevant dat een zustermaatschappij van de holding na de aandelenverkoop gedurende een bepaalde periode btw-belaste managementdiensten aan de koper van de aandelen heeft verleend. Daarnaast leidt het hof uit de mandaatovereenkomst af dat de diensten van de adviseur rechtstreeks verband houden met de aandelenverkoop en dat de diensten voor deze verkoop zijn gebruikt. Er is niet gebleken dat de diensten zijn afgenomen voor werkzaamheden die een breder doel hebben dan de aandelenverkoop. Het hof is van oordeel dat het belopen van de succesfee een rechtstreeks gevolg is van de aandelenverkoop, omdat als de aandelenverkoop niet had plaatsgevonden, er geen succesfee in rekening werd gebracht. Ook het beroep van belanghebbende op het neutraliteitsbeginsel faalt. Uit de wet- en regelgeving vloeit namelijk voort dat de btw op de kosten die toe te rekenen zijn aan een vrijgestelde handeling niet aftrekbaar is. Het hof oordeelt dat de kosten van de adviseur rechtstreeks aan de verkoop van de aandelen dienen te worden toegerekend en dat de aftrek van de btw op de succesfee is uitgesloten.

Ook het beroep op het vertrouwensbeginsel slaagt niet. Het beleid dat de verkoopkosten van een btw-vrijgestelde aandelenverkoop algemene kosten zijn ziet op de situatie dat sprake is van een (in)directe inmenging in het beheer van de dochteronderneming. Het hof geeft aan dat de staatssecretaris van Financiën van mening is dat een dergelijke inmenging een meerderheidsparticipatie in de dochteronderneming vereist. Nu de holding slechts 50% van de aandelen heeft, wordt aan deze voorwaarde niet voldaan. Ook wordt het beroep op btw-aftrek op grond van de zogenoemde ‘holdingresolutie’ verworpen.

 Uit het AB SKF-arrest volgt dat de kosten voor een btw-vrijgestelde aandelenverkoop algemene kosten kunnen zijn. Hof Arnhem-Leeuwarden kiest in deze zaak voor de benadering die inhoudt dat geen recht op aftrek voor de btw op de verkoopkosten bestaat, tenzij aannemelijk is dat de verkoopkosten algemene kosten zijn. Het is echter de vraag of dit uit voormeld AB-SKF-arrest volgt. A-G Van Hilten leidt uit dit arrest namelijk af dat de verkoopkosten volgens het HvJ in beginsel algemene kosten zijn, tenzij deze kosten in de aandelenprijs zijn opgenomen. Het is daarom maar de vraag of het uitgangspunt van het hof juist is. Ook bij de afwijzing van het beroep op het besluit van 3 augustus 2004 inzake de btw-heffing bij de verkoop van aandelen zijn naar onze mening kanttekeningen te plaatsen. In dit besluit veronderstelt de staatssecretaris dat het houden van aandelen in combinatie met het verrichten btw-belaste handelingen volgens het HvJ alleen een economische activiteit is indien sprake is van een meerderheidsbelang. Uit de jurisprudentie van het HvJ is dit naar onze mening niet af te leiden. Naar onze mening brengt een dergelijke onjuiste veronderstelling over de vraag wanneer het houden en de verkoop van aandelen een economische activiteit is niet met zich dat de in dit besluit beschreven gevolgen bij een btw-vrijgestelde verkoop van aandelen (kwalificatie verkoopkosten als algemene kosten en eliminatie van de vergoeding voor de btw-vrijgestelde aandelenverkoop uit de noemer van het pro rata) niet van toepassing zijn. Hierbij achten wij het van belang dat dit besluit bedoeld is als interpretatief beleid en niet als goedkeurend beleid. Dat het hof kiest voor een strikte uitleg, omdat het zou gaan om goedkeurend beleid is daarom voor betwisting vatbaar. Gezien de verschillende opvattingen over het recht op btw-aftrek bij de verkoop van aandelen zou het voor de praktijk wenselijk zijn indien deze zaak wordt voorgelegd aan de Hoge Raad.

Meer weten over wat we u kunnen bieden?

De btw-specialisten helpen u graag verder.

Bel ons op of vul ons contactformulier in.

neem contact op