24 april 2015Btw-aftrek aanlegkosten gratis toegankelijk ontdekkingspad

In de prejudiciële zaak “UAB Sveda” (hierna: Sveda) gaat het om de gelijknamige Litouwse onderneming die een Baltisch mythologisch recreatief ontdekkingspad heeft laten aanleggen. Hiervoor zijn wegen, trappen, uitkijkposten, een plaats voor kampvuren, een informatiestand en parkeerruimte aangelegd. De werkzaamheden voor de aanleg van dit ontdekkingspad zijn uitgevoerd in het kader van een overeenkomst met het nationaal subsidiefonds van het Litouwse ministerie van Landbouw (hierna: het subsidiefonds). Daarin was bepaald dat Sveda het ontdekkingspad gratis moest openstellen voor publiek. Volgens de overeenkomst zou het subsidiefonds maximaal 90% van de door Sveda gemaakte kosten voor de aanleg van het pad vergoeden. Sveda is voornemens aan de bezoekers prestaties tegen betaling aan te bieden, zoals de verkoop van levensmiddelen of souvenirs. Sveda heeft alle btw op de aanlegkosten van het ontdekkingspad in aftrek gebracht. De Litouwse fiscus heeft deze aftrek geweigerd, omdat gratis toegang werd verleend.

De hoogste Litouwse rechter heeft aan het HvJ de prejudiciële vraag gelegd of een belastingplichtige recht heeft op aftrek van de btw die hij heeft voldaan bij de vervaardiging of verwerving van investeringsgoederen die bestemd zijn voor gebruik voor bedrijfsdoeleinden en die rechtstreeks zijn bedoeld voor gratis gebruik door het publiek, maar kunnen worden beschouwd als een middel om bezoekers aan te trekken naar een plaats waar de belastingplichtige voornemens is om economische activiteiten te verrichten.

A-G Kokott (hierna: de A-G) heeft in deze zaak het HvJ van een advies voorzien. Naar de mening van de A-G heeft de verwijzende rechter terecht vastgesteld dat Sveda bij de vervaardiging en verwerving van investeringsgoederen heeft gehandeld als belastingplichtige en de investeringsgoederen daarmee voor het bedrijfsvermogen heeft bestemd. De A-G merkt op dat de gesubsidieerde aanleg van het pad op grond van de overeenkomst met het subsidiefonds een btw-belaste prestatie kan zijn waaraan de aanlegkosten direct toerekenbaar zijn. In dat geval is de btw op de aanlegkosten volledig aftrekbaar. Het is aan de verwijzende rechter om dit nader te onderzoeken. Indien de aanleg van het ontdekkingspad geen belastbare handeling is, moet worden nagegaan of de aanlegkosten zijn opgenomen in de prijs voor de prestaties aan de bezoekers. In dit kader merkt de A-G op dat sprake is van een objectief kostenbegrip. Niet relevant is of de belastingplichtige besluit specifieke kosten al dan niet door te berekenen; het gaat erom of de kosten objectief beschouwd bestanddeel vormen van de kostprijs van de btw-belaste prestaties. Anders gezegd: het objectieve doel van het gebruik van de eerder ontvangen prestatie is bepalend. Omdat de verwijzende rechter heeft vastgesteld dat de aanleg van het ontdekkingspad ten doel heeft bezoekers aan te trekken met het oog op het verrichten van btw-belaste prestaties, is de aanleg van het ontdekkingspad economisch beschouwd volgens de A-G een onderdeel van de kostprijs van die handelingen.

Dat het ontdekkingspad gratis toegankelijk is, staat btw-aftrek niet in de weg. Het rechtstreeks en onmiddellijk verband tussen de aanlegkosten en de btw-belaste prestaties aan de bezoekers kan naar de mening  van de A-G in twee gevallen worden verbroken. In de eerste plaats indien sprake is van een btw-vrijgestelde handeling. De kosteloze toegang tot het ontdekkingspad kwalificeert echter niet als zodanig. In de tweede plaats als de gratis toegangverlening een niet-economische activiteit vormt. De verwijzende rechter heeft echter vastgesteld dat dit niet het geval is. Dat een prestatie gratis wordt geleverd betekent volgens de A-G niet dat geen sprake is van een economische activiteit. De A-G verwijst in dit kader naar het voorbeeld dat een winkelcentrum gratis parkeerruimte ter beschikking stelt aan zijn klanten. Voor de btw-aftrek is het irrelevant is of de doorberekening van de aanlegkosten in de prijzen een schending van de overeenkomst met het subsidiefonds oplevert. Evenmin is voor de btw-aftrek relevant of deze handelswijze in strijd is met een Europese verordening inzake steun voor plattelandsontwikkeling uit het Europese Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling. Ten slotte wijst de A-G erop dat de subsidiëring van 90% van de aanlegkosten niet van invloed is op de hoogte van de aftrek.

De discussie over het recht op btw-aftrek bij gratis prestaties is een oude. Ook in Nederland zijn er tal van procedures gevoerd over de vraag of en, zo ja, in hoeverre recht op aftrek bestaat hij het verrichten van gratis prestaties (zeehondencrèche, gratis toegankelijke festivals en evenementen etc). Op basis van de oude aftrekregels (tot 2007) moest worden beoordeeld of deze gratis prestaties binnen het kader van de onderneming waren verricht. Zo ja, dan bestond recht op aftrek in zoverre de prestaties tegen vergoeding btw-belast waren. De opvatting van de A-G dat ook een gratis handeling een economische activiteit kan zijn, doet hier sterk aan denken. Toch vragen wij ons af of deze opvatting strookt met de jurisprudentie van het HvJ. In het Kretztechnik-arrest werd geoordeeld dat de aandelenemissie die in het bedrijfsbelang plaatsvond geen economische activiteit is, maar dat de kosten van de emissie algemene (bedrijfs)kosten zijn waarvoor recht op btw-aftrek bestaat. Naar onze mening ligt het daarom meer voor de hand dat de gratis toegangverlening tot het ontdekkingspad geen economische activiteit is, maar dat wel recht op btw-aftrek bestaat indien de aanlegkosten rechtstreeks en onmiddellijk samenhangen met de btw-belaste prestaties aan de bezoekers. Dat voor een dergelijke samenhang geen volledige doorberekening van de aanlegkosten in de prijzen van de btw-belaste prestaties nodig is, is een standpunt dat wij onderschrijven. Ware dit anders dan zou het HvJ in het Fini H-arrest immers niet hebben kunnen beslissen dat btw-aftrek mogelijk is voor nakomende kosten.

Meer weten over wat we u kunnen bieden?

De btw-specialisten helpen u graag verder.

Bel ons op of vul ons contactformulier in.

neem contact op