22 maart 2017Alarmeringsdienst in kader van extramurale zorg ouderen btw-vrijgesteld

Sinds 1 maart 2014 is personenalarmering door instellingen voor bejaardenzorg aan anderen dan bewoners niet langer btw-vrijgesteld, maar belast met 21% btw. De achtergrond van deze wijziging was dat niet (meer) werd voldaan aan de voorwaarde voor de btw-vrijstelling voor sociaal-culturele activiteiten dat deze niet mag leiden tot concurrentieverstoring. Commerciële aanbieders werden namelijk in de btw-heffing betrokken, terwijl dat niet gold voor niet winst beogende instellingen voor bejaardenzorg. Een recente uitspraak van Hof Arnhem-Leeuwarden biedt echter een mogelijkheid om de personenalarmering toch zonder btw aan te bieden.

In deze zaak gaat het om een zorginstelling die intra- en extramurale zorg aan ouderen verleent. In het kader van de extramurale zorg biedt zij professionele personenalarmering aan. Deze alarmering houdt in dat ouderen de mogelijkheid hebben om bij een calamiteit contact te kunnen leggen met de alarmcentrale/meldkamer met behulp van terbeschikkinggestelde alarmeringsapparatuur. Deze prestatie wordt niet alleen verleend aan extramurale cliënten. Ook intramurale cliënten maken gebruik van de personenalarmering. De zorginstelling sluit hiervoor overeenkomsten met de cliënten. Als een cliënt de alarmknop indrukt, brengt de zorginstelling een spreek-/luisterverbinding tot stand en wordt geïnventariseerd of een vervolghandeling nodig is. Soms is geen vervolghandeling nodig, omdat de cliënt bijvoorbeeld per ongeluk op de alarmknop heeft gedrukt. Als er wel een vervolg nodig is, stuurt de zorginstelling een personeelslid naar de betreffende locatie. Het personeelslid verricht daar zelf bijstand en schakelt indien nodig een arts in. De vergoeding voor de personenalarmering bestaat uit drie elementen, namelijk installatie en aansluiting (eenmalig € 291), het beroep kunnen doen op de alarmcentrale € 13,80 per maand) en daadwerkelijke zorgverlening € 61,65 per uitroep, als de cliënt geen AWBZ-zorgindicatie heeft).

De vraag die centraal staat is of de door de zorginstelling verleende personenalarmeringsdienst in het kader van de extramurale zorg, bestaande uit de drie hierboven genoemde elementen, is vrijgesteld van btw-heffing. Rechtbank Noord-Holland heeft in deze zaak geoordeeld dat de dienstverlening van de zorginstelling, ook bezien vanuit de afnemer, meerdere elementen behelst, namelijk de alarmeringsdienst en de daaropvolgende zorgverlening en dat de zorginstelling zich met betrekking tot de alarmeringsdienst niet kan beroepen op de btw-vrijstelling voor sociaal-culturele activiteiten, aangezien leveringen en diensten in het kader van de personenalarmering hiervan zijn uitgesloten, noch op de vrijstelling voor extramurale zorgactiviteiten, nu tijdens het telefonisch contact na alarmering geen diagnostisering of behandeling van een ziekte en/of gezondheidsprobleem plaatsvindt.

De zorginstelling heeft hoger beroep aangetekend tegen deze uitspraak. Hof Arnhem-Leeuwarden heeft recent uitspraak gedaan en oordeelt dat de personenalarmering en opvolgzorg kwalificeren als één dienst, die bestaat in het verlenen van paramedische zorg of thuiszorg aan cliënten bij calamiteiten. De deskundige beantwoording van de oproep, die altijd door BIG-geregistreerde beroepsbeoefenaren gebeurt, en de opvolgzorg vormen de hoofdprestatie en de technische diensten vormen de bijkomstige prestaties, die het verlenen van de hoofdprestatie faciliteren, aldus het hof. De zorginstelling treedt niet in concurrentie met aanbieders van personenalarmeringsdiensten waarvan, anders dan bij de zorginstelling, het wezenlijke doel voor de gemiddelde afnemer niet is gelegen in het te allen tijde kunnen beschikken over deskundige zorg bij calamiteiten. Naar het oordeel van het hof kan de zorginstelling daarom de btw-vrijstelling toepassen.

Het oordeel van het hof dat het aanbieden van personenalarmering in combinatie met opvolgzorg door gekwalificeerde (para)medici is aan te merken als één gezondheidskundige dienst, is niet alleen van belang voor bejaardenzorginstellingen. Ook andere aanbieders van personenalarmering in combinatie met opvolgzorg, zoals thuiszorgorganisaties, kunnen volgens deze uitspraak in aanmerking komen voor de btw-vrijstelling. Hierbij is van belang op te merken dat de btw-vrijstelling voor extramurale zorgactiviteiten ook geldt indien sprake is van een winststreven. Commerciële aanbieders van personenalarmering in combinatie met opvolgzorg kunnen volgens deze uitspraak dus ook de btw-vrijstelling toepassen. Het is nog niet duidelijk of de staatssecretaris cassatieberoep instelt of dat hij berust in de uitspraak van het hof. Zie