25 juni 2015A-G: overheidsbedrijf btw verschuldigd uit overheidsbijdragen beheer gezondheidszorg

A-G Jaäskinen heeft het HvJ EU geadviseerd te oordelen dat een NV met uitsluitend publiek kapitaal die geen deel uitmaakt van de organisatie van het openbaar bestuur en die krachtens het Portugese recht wordt beheerst door het privaatrecht en onder het gewone belastingrecht valt, niet kwalificeert als publiekrechtelijk lichaam in de zin van de btw-richtlijn. 

De Portugese vennootschap Sauçador – Sociedade Gestora de Recursos e Equipamentos de Saúde dos Açores SA (hierna: Sauçador) is een NV met uitsluitend publiek kapitaal, waarvan het maatschappelijk kapitaal voor 100% in handen is van de autonome regio Azoren. Sauçador heeft tot taak om diensten van algemeen economisch belang te verrichten op het gebied van de gezondheidszorg, zoals de planning en het beheer van de regionale gezondheidsdienst en daarmee verband houdende informatiesystemen, infrastructuur en installaties en werkzaamheden met betrekking tot de bouw, het onderhoud, het herstel en de wederopbouw van gezondheidscentra en –diensten, met name in risicogebieden en gebieden die getroffen zijn door natuurrampen. Sauçador beschikt over dezelfde overheidsbevoegdheden als de regio Azoren, zoals de bevoegdheid tot onteigening. Zij voert haar werkzaamheden uit op basis van programmaovereenkomsten die zij sluit met de regio Azoren en ontvangt hiervoor financiële bijdragen van de regio. Sauçador is opgericht ter omvorming van het instituut voor het financiële beheer van de gezondheidszorg van de regio Azoren. 

Na een boekenonderzoek heeft de Portugese fiscus geconcludeerd dat de door Sauçador verschuldigde btw gecorrigeerd zou moeten worden met een bedrag van ruim € 4,7 mio. Sauçador meent daarentegen dat zij geen btw verschuldigd is, omdat zij kwalificeert als niet-btw-plichtig publiekrechtelijk rechtspersoon. Volgens de fiscus is dit echter niet het geval: slechts de staat en publiekrechtelijke rechtspersonen zijn op grond van de Portugese btw-wet uitgesloten van de werkingssfeer van de btw. De overige lichamen komen hiervoor niet aanmerking, ook niet als het om openbare ondernemingen gaat in de zin van het regime van staatsondernemingen en zij gedelegeerde overheidsbevoegdheden uitvoeren. Bovendien zou het buiten de btw-heffing houden van de activiteiten van Sauçador tot verstoring van de mededinging kunnen leiden, omdat deze ook door particulieren uitgevoerd zouden kunnen worden, aldus de fiscus. 

De Portugese fiscus heeft het HvJ EU de prejudiciële vraag voorgelegd of Sauçador aan te merken is als een publiekrechtelijk lichaam. A-G Jaäskinen heeft het HvJ EU geadviseerd te oordelen dat de financiële bijdragen die Sauçador ontvangt van de regio Azoren de tegenprestatie vormen voor de diensten die Sauçador aan dit overheidslichaam levert, zodat sprake is van economische activiteiten. Sauçador kan, als NV met uitsluitend publiek kapitaal die geen deel uitmaakt van de organisatie van het openbaar bestuur en die krachtens het Portugese recht wordt beheerst door het privaatrecht en onder het gewone belastingrecht valt, niet kwalificeren als publiekrechtelijk lichaam in de zin van de btw-richtlijn maar moet worden aangemerkt als particuliere marktdeelnemer. Het is volgens de A-G niet mogelijk om het begrip ‘publiekrechtelijk lichaam’ uit te leggen in het licht van het begrip ‘publiekrechtelijke instelling’, zoals gehanteerd in de Aanbestedingsrichtlijn (2004/18) van de EU, omdat dit laatste begrip in ruime en functionele zin moet worden opgevat.

Zie